Skip to main content

Posts

Showing posts with the label पर्यावरण

भारतीयांच्या फुफ्फुसांची सहनशक्ती आठपट जास्त आहे का?

  भारतीयांच्या फुफ्फुसांची सहनशक्ती आठपट जास्त आहे का? प्रदूषणाच्या मर्यादेवरून सरकारला काही प्रश्न! भारतात PM2.5 प्रदूषणाची वार्षिक राष्ट्रीय मर्यादा 40 µg/m³ आहे, तर जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) ती 5 µg/m³ निश्चित केली आहे. म्हणजे भारताचे राष्ट्रीय मानक WHO च्या आरोग्याधारित मार्गदर्शक मर्यादेपेक्षा आठपट जास्त आहे. हा केवळ आकड्यांचा फरक नाही; तो आपल्या सार्वजनिक आरोग्यविषयक धोरणांबद्दल अनेक प्रश्न उपस्थित करतो. आपण विकासाच्या गोष्टी करतो. मोठे रस्ते, उंच इमारती, औद्योगिक प्रकल्प, मेट्रो आणि पायाभूत सुविधांची चर्चा करतो. मात्र या सगळ्या विकासाच्या प्रक्रियेत माणसाला श्वास घेण्यासाठी मिळणारी हवा किती स्वच्छ आहे, याकडे आपले पुरेसे लक्ष आहे का? आज भारतातील अनेक शहरांमध्ये हवेच्या प्रदूषणाची समस्या गंभीर बनली आहे. दिल्ली, मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिक यांसारख्या शहरांमध्ये प्रदूषणाच्या बातम्या वारंवार समोर येतात. मात्र या समस्येकडे पाहताना एक महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित होतो—भारताने हवेच्या गुणवत्तेसाठी निश्चित केलेली मानके जागतिक आरोग्य संघटनेच्या मार्गदर्शक मर्यादांपेक्षा एवढी वेगळी का आ...

अदानी प्रकल्पाचा खर्च 99% ने कमी ? 5,675 कोटींच्या प्रकल्पाचा खर्च 56.75 कोटी ! वन्यजीव संरक्षण निधीवरही मोठा परिणाम!

  अदानी प्रकल्पाचा खर्च 99% ने कमी ? 5,675 कोटींच्या प्रकल्पाचा खर्च 56.75 कोटी  !   अदानी प्रकल्पाचा खर्च 99% ने कमी? वन्यजीव संरक्षण निधीवरही मोठा परिणाम! महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील अदानी ग्रीन एनर्जीच्या 1,500 MW क्षमतेच्या तारळी पंप्ड स्टोरेज हायड्रो प्रकल्पामुळे एक गंभीर प्रश्न उपस्थित झाला आहे. तो म्हणजे प्रकल्पाच्या खर्चात अचानक झालेली प्रचंड घट आणि त्याचा वन्यजीव संरक्षण निधीवर झालेला परिणाम. या प्रकरणातील महत्त्वाचे मुद्दे समजून घेणे आवश्यक आहे. 1. प्रकल्पाच्या खर्चात प्रचंड घट - सुरुवातीला प्रकल्पाची किंमत ₹5,675 कोटी दाखवण्यात आली होती. - नंतर कंपनीने सुधारित अंदाजानुसार ही किंमत ₹56.75 कोटी असल्याचे सांगितले. - म्हणजेच कागदोपत्री प्रकल्पाच्या खर्चात 99 टक्क्यांहून अधिक घट झाली. 2. वन्यजीव संरक्षण निधीमध्ये कपात प्रकल्पाच्या खर्चाच्या 4 टक्के रक्कम वन्यजीव संरक्षणासाठी देण्याची अट होती. - सुरुवातीचा प्रस्तावित निधी : ₹227 कोटी. - सुधारित खर्चानुसार निधी : ₹2.275 कोटी. - कंपनीने आतापर्यंत जमा केलेली रक्कम : ₹56.75 लाख. अर्थात, वन्यजीव संरक्षणासाठी प्रस्ता...

IIT Bombay Waste to Energy Project: बगीचे के कचरे से पक रहा 1200 छात्रों का खाना !

  IIT Bombay Waste to Energy Project: बगीचे के कचरे से पक रहा 1200 छात्रों का खाना IIT बॉम्बे का कमाल! बगीचे के कचरे से पक रहा है 1,200 विद्यार्थियों का खाना, LPG की खपत में 60% की कमी जिस कचरे को हटाने के लिए हर साल ₹50 लाख खर्च होते थे, अब उसी कचरे से रसोई का ईंधन तैयार किया जा रहा है। IIT बॉम्बे की यह पहल देश के दूसरे शैक्षणिक संस्थानों और शहरों के लिए भी एक शानदार उदाहरण बन सकती है। आमतौर पर हम बगीचे से निकलने वाली सूखी पत्तियों, टहनियों और दूसरे जैविक कचरे को बेकार समझते हैं। नगरपालिकाएं और संस्थान इस कचरे को इकट्ठा करके ठिकाने लगाने में लाखों रुपये खर्च करते हैं। लेकिन क्या आपने कभी सोचा है कि इसी कचरे से हजारों लोगों का खाना भी पकाया जा सकता है? मुंबई स्थित प्रतिष्ठित भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान (IIT) बॉम्बे ने कुछ ऐसा ही करके दिखाया है। संस्थान के परिसर में रोजाना लगभग 2 टन बगीचे का कचरा पैदा होता है। पहले इस कचरे को परिसर से बाहर ले जाने और उसके निपटान पर सालाना करीब 50 लाख रुपये खर्च होते थे। अब इसी कचरे को उपयोगी ईंधन में बदलकर हॉस्टल की रसोई में इस्तेमाल किया जा रहा है।...